Uitlevering van verdachten in Rotterdam
Uitlevering verdachte houdt in dat Nederland een persoon overdraagt aan een ander land voor vervolging of strafuitvoering. Dit proces volgt strikte regels uit Nederlandse wetten en internationale afspraken, met oog op de rechten van betrokkenen. Voor Rotterdammers, vaak geconfronteerd met internationale havenzaken, is dit een cruciale vorm van grensoverschrijdende rechtshulp.
Wat betekent uitlevering voor Rotterdammers?
Uitlevering, of extraditie, is de officiële overdracht van een verdachte of veroordeelde door het gevraagde land (Nederland) aan het vragende land. Het voorkomt dat iemand straffeloos wegkomt door de grens over te gaan. In Nederland hanteren we principes als dubbele strafbaarheid, specialiteit en non bis in idem. Bij de Rechtbank Rotterdam zie je dit vaak bij zaken rond de haven, zoals drugssmokkel.
Twee belangrijke vormen:
- Traditionele uitlevering naar landen buiten de EU.
- Europees Aanhoudingsbevel (EAB) voor snelle EU-overlevering.
Wettelijke kaders in Nederland
De basis ligt in het Wetboek van Strafvordering (Sv), Boek 2, Titel I (art. 2-55). Voor niet-EU-landen geldt de Wet uitlevering (1912, gewijzigd). EU-zaken vallen onder de Overleveringswet (2005), gebaseerd op Kaderbesluit 2002/584/JBZ.
Belangrijke verdragen:
- Europees Verdrag inzake uitlevering (1957).
- Bilaterale verdragen, zoals met de VS.
- Art. 6 EVRM en Art. 19 EU-Grondrechtenhandvest.
Nederland levert eigen nationals niet uit aan niet-EU-landen (art. 2 Sv), maar binnen EU wel met garanties. Rotterdammers kunnen bij de Rechtbank Rotterdam terecht voor lokale afhandeling.
Procedure bij uitlevering in Rotterdam
Stappenplan:
- Verzoek indienen: Via diplomatie, Eurojust of Europol.
- Voorlopige hechtenis: Aanhouding op EAB of nationaal bevel (art. 12 Overleveringswet).
- Hoorzitting: Bij de rechter-commissaris van de Rechtbank Rotterdam binnen 24 uur (art. 14).
- Raadkamer: Beslissing binnen 5 dagen (art. 16).
- Beroep: Bij gerechtshof Rotterdam en Hoge Raad.
- Minister: Minister van Justitie en Veiligheid besluit, met controle.
EAB-procedures duren maximaal 60 dagen.
Voorwaarden en weigeringen
Mogelijk bij:
- Dubbele strafbaarheid (art. 2 Sv).
- Geen politieke/fiscale/militaire delicten (art. 3 Sv).
- Minimaal 1 jaar straf (art. 2 Sv).
- Geen non bis in idem.
- Specialiteitsbeginsel.
Weigeren bij mensenrechtenrisico's (art. 25 Overleveringswet).
Vergelijking EAB vs. traditioneel
| Aspect | EAB (EU) | Traditioneel (niet-EU) |
|---|---|---|
| Duur | Max. 60 dagen | Maanden/jaren |
| Dubbele strafbaarheid | Niet voor 32 delicten | Altijd |
| Nederlanders | Ja, met bescherming | Nee, behalve uitzondering |
| Beslisser | Rechter | Minister na rechter |
Rechten van verdachten in Rotterdam
Je hebt recht op:
- Advocaat (art. 13 Overleveringswet); gratis advies bij Juridisch Loket Rotterdam.
- Horen en tegenbewijs.
- Beroep tot Hoge Raad.
- Bescherming art. 3 EVRM (geen foltering).
Meewerk plicht; anders langere detentie.
Praktijk in Rotterdam
Voorbeeld 1: Rotterdamse havenmedewerker aangehouden op EAB uit België voor cocaïnesmokkel. Rechtbank Rotterdam keurt overlevering goed na hoorzitting.
Voorbeeld 2: VS-verzoek voor cyberfraude; Hoge Raad weigert wegens procesrisico's.
Voorbeeld 3: EAB naar Oostenrijk voor geweldsdelict, ondanks Nederlandse roots.
Veelgestelde vragen
Kan een Rotterdammer uitgeleverd worden?
Ja, binnen EU via EAB zonder weigeringsgronden. Niet-EU: meestal niet, tenzij afstand van nationaliteit. Raadpleeg Juridisch Loket Rotterdam.
Hoe lang duurt het?
EU: tot 60 dagen. Niet-EU: weken tot jaren.
Onterecht uitgeleverd?
Bel direct een advocaat of Juridisch Loket Rotterdam voor verweer op grond van oneerlijk proces of strafbaarheid.
Mag ik uitgeleverd worden aan de VS?
Mogelijk bij bilateraal verdrag, maar met strenge toets op mensenrechten door Rechtbank Rotterdam.