Schending inlichtingenplicht bijstand in Rotterdam

Wat is de inlichtingenplicht?

De inlichtingenplicht is vastgelegd in artikel 17 van de Participatiewet. Als u een bijstandsuitkering ontvangt, bent u verplicht om de gemeente alle informatie te verstrekken die van invloed kan zijn op uw recht op bijstand of de hoogte daarvan.

De inlichtingenplicht geldt uit eigen beweging: u hoeft niet te wachten tot de gemeente ernaar vraagt. Zodra er iets verandert in uw situatie, moet u dit melden.

Wat moet u melden?

De inlichtingenplicht is ruim. U moet onder andere melden:

Financiën

• Inkomsten: salaris, bijverdiensten, zwart werk, fooien
• Vermogen: spaargeld boven de vrijlating, crypto, aandelen
• Giften: geld van familie of vrienden
• Erfenissen en schenkingen
• Alimentatie die u ontvangt
• Verkoop van bezittingen (auto, sieraden)
• Winnen van prijzen of loterijen

Woonsituatie

• Verhuizing naar een ander adres
• Samenwonen met een partner
• Kostgangers of onderhuurders
• Inwonende kinderen die gaan werken
• Tijdelijk verblijf elders

Gezinssituatie

• Nieuwe relatie of samenwoning
• Uit elkaar gaan of scheiding
• Geboorte van een kind
• Kinderen die het huis verlaten

Werk en opleiding

• Betaald werk (ook tijdelijk of parttime)
• Vrijwilligerswerk met vergoeding
• Stage of werkervaringsplaats
• Eigen bedrijf starten
• Opleiding of studie volgen

Overig

• Verblijf in het buitenland (vakantie, familiebezoek)
• Detentie of hechtenis
• Opname in ziekenhuis of instelling
• Wijziging in gezondheid die invloed heeft op werk

Wanneer is er sprake van schending?

Van schending van de inlichtingenplicht is sprake als u:

• Relevante informatie niet meldt
• Informatie te laat meldt
• Onjuiste informatie verstrekt
• Onvolledige informatie geeft
• Documenten niet overlegt die de gemeente vraagt

Hoe ontdekt de gemeente een schending?

Gemeenten hebben verschillende manieren om schendingen op te sporen:

Gegevenskoppeling

De gemeente vergelijkt uw gegevens met:

• Belastingdienst: inkomsten, vermogen, toeslagen
• UWV: dienstverbanden, WW-uitkeringen
• RDW: kentekens op uw naam
• Kadaster: eigendom van onroerend goed
• Basisregistratie Personen: adres, gezinssamenstelling
• Banken (op verzoek): rekeningafschriften

Huisbezoek

De gemeente kan een huisbezoek afleggen om uw woonsituatie te controleren. U bent niet verplicht mee te werken, maar weigering kan gevolgen hebben voor uw uitkering.

Tips en meldingen

Soms ontvangt de gemeente tips van buren, ex-partners of anderen. De gemeente moet deze tips wel verifiëren voordat ze actie ondernemen.

Fraudeonderzoek

Bij vermoedens van fraude kan de sociale recherche een uitgebreid onderzoek doen, inclusief observaties en verhoor.

Gevolgen van schending inlichtingenplicht

Een schending kan ernstige gevolgen hebben:

1. Herziening en terugvordering

De gemeente kan uw uitkering herzien met terugwerkende kracht. Het te veel ontvangen bedrag wordt teruggevorderd. Dit kan oplopen tot duizenden euro's over meerdere jaren.

2. Bestuurlijke boete

Bovenop de terugvordering kan de gemeente een boete opleggen. De hoogte hangt af van de verwijtbaarheid:

• Geen/verminderde verwijtbaarheid: waarschuwing of lage boete
• Normale verwijtbaarheid: 50% van het benadelingsbedrag
• Grove schuld: 75% van het benadelingsbedrag
• Opzet: 100% van het benadelingsbedrag

3. Intrekking uitkering

Bij ernstige schendingen kan de gemeente uw uitkering intrekken. U moet dan opnieuw aanvragen en voldoen aan alle voorwaarden.

4. Strafrechtelijke vervolging

Bij grote bedragen (meestal vanaf €50.000) of bewuste fraude kan het Openbaar Ministerie u strafrechtelijk vervolgen voor uitkeringsfraude. Dit kan leiden tot taakstraf, geldboete of zelfs gevangenisstraf.

Verschil tussen vergeten en opzet

De gemeente maakt onderscheid tussen:

Vergeten of niet weten

Als u écht niet wist dat u iets moest melden, of het per ongeluk vergat, is er sprake van verminderde verwijtbaarheid. De boete is dan lager of er volgt alleen een waarschuwing.

Bewust verzwijgen (opzet)

Als u bewust informatie achterhield om meer uitkering te krijgen, is er sprake van opzet. Dit leidt tot de hoogste boete en mogelijk strafvervolging.

Grove schuld

Hiertussen zit grove schuld: u had moeten weten dat u iets moest melden, maar deed het toch niet. Bijvoorbeeld als u eerder bent gewaarschuwd.

Wat te doen bij verdenking van schending?

Als de gemeente u beschuldigt van schending van de inlichtingenplicht:

1. Lees de brief zorgvuldig: wat wordt u precies verweten?
2. Verzamel bewijsstukken: alles wat uw verhaal ondersteunt
3. Geef uw zienswijze: voordat de gemeente een besluit neemt, mag u reageren
4. Vraag hulp: schakel het Juridisch Loket of een advocaat in
5. Maak bezwaar: bent u het niet eens met het besluit? Maak binnen 6 weken bezwaar

Verweer tegen beschuldiging

U kunt zich verweren door aan te tonen dat:

• U de informatie wél heeft gemeld (bewijs bewaren!)
• De informatie niet relevant was voor uw uitkering
• U niet wist dat u dit moest melden (verminderde verwijtbaarheid)
• Er bijzondere omstandigheden waren (ziekte, crisissituatie)
• Het benadelingsbedrag onjuist is berekend

Vrijwillige melding

Heeft u iets niet gemeld en wilt u dit rechtzetten? Een vrijwillige melding kan in uw voordeel werken. De gemeente kan dit meewegen bij het bepalen van de verwijtbaarheid en de hoogte van de boete.

Belangrijk: doe dit voordat de gemeente zelf achter de informatie komt. Een melding nadat er al een onderzoek loopt, telt niet als vrijwillig.

Tips om schending te voorkomen

• Meld alles, ook als u twijfelt of het relevant is
• Meld wijzigingen direct, niet pas bij de volgende hercontrole
• Schriftelijk melden via het wijzigingsformulier of e-mail
• Vraag altijd een ontvangstbevestiging
• Bewaar kopieën van alles wat u inlevert
• Bij twijfel: bel de gemeente en noteer datum, tijd en naam
• Lees de voorwaarden van uw uitkering goed door

Hulp in Rotterdam

Rotterdammers kunnen wijzigingen doorgeven aan Werk en Inkomen Rotterdam. De sociale recherche Rotterdam onderzoekt vermoedens van fraude. Het Juridisch Loket Rotterdam kan u bijstaan.

Conclusie

De inlichtingenplicht is een belangrijke verplichting bij de bijstandsuitkering. Schending kan leiden tot terugvordering, boetes en zelfs strafvervolging. Voorkom problemen door wijzigingen direct te melden en bij twijfel contact op te nemen met de gemeente. Wordt u toch beschuldigd van schending? Vraag tijdig juridische hulp om uw rechten te beschermen.