Het Kelderluik-arrest
Het kelderluik-arrest is een cruciale uitspraak van de Hoge Raad uit 1968 die aansprakelijkheid voor gebrekkige gebouwen vastlegt. Een passant viel door een open kelderluik en raakte zwaar gewond. De Hoge Raad hield de eigenaar verantwoordelijk via risicoaansprakelijkheid, zonder bewijs van schuld. Dit is fundamenteel voor letselschadeclaims in Rotterdam bij struikelen of vallen, en cruciaal voor slachtoffers die schade verhalen op de Gemeente Rotterdam of winkeliers.
Wat is het Kelderluik-arrest?
Het kelderluik-arrest, formeel de Hoge Raad-uitspraak van 5 november 1968 (NJ 1969/10), betreft een ongeval in Amsterdam waar een 14-jarige jongen door een open kelderluik viel. De winkelier had het luik voor leveringen opengezet zonder afzetting of waarschuwing. De jongen claimde na een gebroken been schadevergoeding. De Hoge Raad oordeelde dat het luik een gebrek vormde in de gebouwopzet, met abnormaal risico voor voorbijgangers – een regel die perfect geldt in bruisende Rotterdamse straten.
Dit arrest vestigde risicoaansprakelijkheid voor gebrekkige gebouwconstructies. Het focust op het objectieve gevaar van een gebrek, niet op schuld zoals bij onrechtmatige daad. Slachtoffers in Rotterdam, vaak voetgangers op gladde kades of stoepen, claimen hierdoor eenvoudiger compensatie. Het sluit aan bij lokale thema's zoals uitglijden en vallen rond de Maas of in wijken als Delfshaven.
Essentie: een gebouw is gebrekkig als het ontbreekt aan verwachte eigenschappen, leidend tot letsel. Dit omvat niet alleen luiken, maar ook Rotterdamse trappen, balustrades of haventerreinen.
Wettelijke basis
Het kelderluik-arrest is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek (BW), Boek 6, Titel 3, Afdeling 5, met name artikel 6:174 BW: "De bezitter van een gebouw of werk is aansprakelijk voor schade aan derden door een gebrek daarin." Dit is pure risicoaansprakelijkheid: geen nalatigheid vereist, het gebrek volstaat. In Rotterdam past de Rechtbank Rotterdam dit toe op gemeentelijke wegen en panden.
Artikel 6:175 BW omschrijft een gebrek als afwijking van redelijke verwachtingen bij normaal gebruik. Denk aan open luiken zonder hek, gladde vloeren in de Markthal of losse hekwerken bij de Erasmusbrug. De bezitter (eigenaar, huurder of Gemeente Rotterdam) draagt risico, behalve bij overmacht of eigen schuld van het slachtoffer (art. 6:101 BW). Raadpleeg het Juridisch Loket Rotterdam voor gratis advies.
Vaak gekoppeld aan artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) bij nalatigheid, maar het kelderluik-arrest biedt een strengere norm. Arresten als het Schilderarrest (HR 1994) breidden het uit, doch blijft het kern voor Rotterdamse onroerendgoedzaken.
Praktische voorbeelden
Het kelderluik-arrest speelt dagelijks in Rotterdamse letselzaken. Stel: u struikelt op een stoep in Feijenoord over een gebarsten putdeksel. De Gemeente Rotterdam als bezitter is aansprakelijk ex art. 6:174 BW. Claim medische kosten, loonverlies en smartengeld – zonder nalatigheidsbewijs.
Of: een bewoner in een Rotterdamse flat glijdt uit op een natte trap zonder antislip in IJsselmonde. De VvE faalde in onderhoud; het arrest geldt. Rechters toetsen aan NEN-normen (bijv. NEN 3215). Bij Rechtbank Rotterdam (2023) kreeg een slachtoffer €28.000 na een val door een gebrekkig balkonhek op de Kop van Zuid.
Voor Rotterdamse ondernemers: zet een kelderluik bij levering af met hekken en borden, anders aansprakelijk zoals in het arrest – relevant voor winkels in het Oude Noorden.
Rechten en plichten
Als slachtoffer in Rotterdam van een gebrek-val hebt u recht op volledige vergoeding, o.a.:
- Medische kosten: ziekenhuis en fysio.
- Inkomensverlies: uitval salaris.
- Smartengeld: €1.000-€50.000 voor leed.
- Overig: hulp in huis, reisjes.
De bezitter moet onderhouden en repareren. Art. 6:174 lid 2 BW: hij bewijst onschuld, bijv. derdenfout. Verjaring: 5 jaar (art. 3:310 BW) vanaf kennis gebrek/schade. Meld bij politie, fotografeer en bel Juridisch Loket Rotterdam.
Vergelijking met andere aansprakelijkheidsgronden
| Aansprakelijkheidstype | Basis | Bewijsvereiste | Voorbeeld Rotterdam |
|---|---|---|---|
| Risicoaansprakelijkheid (Kelderluik) | Art. 6:174 BW | Gebrek in gebouw | Val door open luik in Kralingen |
| Onrechtmatige daad | Art. 6:162 BW | Schuld/nalatigheid | Gladde vloer door schoonmaakfout |
What rights do tenants have?
Tenants have rights to habitable housing, protection against unfair eviction, and access to dispute resolution.
Can a landlord raise the rent?
Yes, but only within legal limits and with proper notice, usually once per year.
When can a landlord evict a tenant?
Only for specific legal reasons such as non-payment of rent or violation of lease terms, with proper notice.
What is the security deposit for?
The security deposit covers damages beyond normal wear and tear. It must be returned after the lease ends.
Who pays for repairs in a rental?
Landlords are responsible for structural repairs; tenants are responsible for maintaining cleanliness.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.
- Website: www.arslan.nl
- Email: info@arslan.nl
- Gratis eerste consultatie