Erfrecht: Wat Gebeurt Er Met Uw Nalatenschap?
Wanneer iemand overlijdt, moet de nalatenschap worden verdeeld. Het Nederlandse erfrecht bepaalt wie wat erft als er geen testament is, maar ook welke regels gelden als er wel een testament is. In dit artikel leggen we de belangrijkste aspecten van het erfrecht uit.
Wie erft als er geen testament is?
Zonder testament geldt het wettelijk erfrecht. De wet verdeelt erfgenamen in vier groepen:
| Groep | Erfgenamen |
|---|---|
| 1 | Echtgenoot/partner en kinderen |
| 2 | Ouders, broers en zussen |
| 3 | Grootouders |
| 4 | Overgrootouders |
Alleen als er niemand in een hogere groep is, komt de volgende groep aan bod. Binnen een groep erft iedereen een gelijk deel.
De wettelijke verdeling bij gehuwden met kinderen
Bij een gehuwd echtpaar met kinderen geldt de wettelijke verdeling:
- De langstlevende partner krijgt automatisch alle bezittingen en schulden
- De kinderen krijgen een vordering op de langstlevende (hun erfdeel in geld)
- Deze vordering is pas opeisbaar bij overlijden of faillissement van de langstlevende
- Dit beschermt de langstlevende: die kan in het huis blijven wonen
Het testament: uw eigen wensen vastleggen
Met een testament kunt u afwijken van de wettelijke regels. Mogelijkheden:
- Andere verdeling: Bepaal zelf wie wat krijgt
- Executeur benoemen: Iemand aanwijzen die de nalatenschap afwikkelt
- Legaten: Specifieke bezittingen aan bepaalde personen nalaten
- Goede doelen: Een deel nalaten aan een goed doel
- Onterven: Erfgenamen uitsluiten (maar let op de legitieme portie)
De legitieme portie: waar kinderen altijd recht op hebben
Kinderen kunnen niet volledig worden onterfd. Zij hebben altijd recht op hun legitieme portie:
- De legitieme portie is de helft van het wettelijke erfdeel
- Dit is een vordering in geld, geen recht op specifieke goederen
- Het kind moet hier zelf aanspraak op maken binnen 5 jaar
- De legitieme portie geldt alleen voor kinderen, niet voor andere erfgenamen
Voorbeeld: Vader overlijdt en laat 3 kinderen na. Zonder testament erft elk kind 1/3. De legitieme portie is de helft daarvan: 1/6 per kind. Zelfs bij onterving via testament kan elk kind 1/6 van de nalatenschap opeisen.
Erfenis aanvaarden of verwerpen?
Als erfgenaam heeft u drie keuzes:
- Zuiver aanvaarden: U accepteert alle bezittingen én schulden. Zijn er meer schulden dan bezittingen, dan moet u bijbetalen uit uw eigen vermogen.
- Beneficiair aanvaarden: U aanvaardt onder voorbehoud van boedelbeschrijving. U bent niet aansprakelijk met uw eigen vermogen als de schulden hoger zijn.
- Verwerpen: U ziet af van de erfenis. U krijgt niets maar bent ook niet aansprakelijk voor schulden.
Tip: Bij twijfel over schulden, kies altijd voor beneficiaire aanvaarding.
Erfbelasting: hoeveel moet u betalen?
Over uw erfenis betaalt u erfbelasting. De tarieven in 2024 zijn:
| Relatie tot overledene | Tarief 0-€152.368 | Tarief daarboven |
|---|---|---|
| Partner | 10% | 20% |
| Kind | 10% | 20% |
| Kleinkind | 18% | 36% |
| Anderen | 30% | 40% |
Er gelden vrijstellingen: partners hebben een vrijstelling van ruim €700.000, kinderen van ongeveer €25.000.
De rol van de executeur
De executeur beheert en verdeelt de nalatenschap. Taken zijn onder meer:
- Inventarisatie van bezittingen en schulden
- Beheer van de nalatenschap
- Betalen van schulden en legaten
- Aangifte erfbelasting
- Verdeling onder erfgenamen
Stiefkinderen en samenwoners
Let op: stiefkinderen en samenwoners zonder samenlevingscontract erven niet automatisch. Voor hen is een testament noodzakelijk. Ook geldt voor hen een hoger erfbelastingtarief, tenzij specifieke voorwaarden zijn vervuld.
Veelgestelde vragen
Vraag: Kan ik een schuld erven?
Antwoord: Ja, bij zuivere aanvaarding bent u ook aansprakelijk voor schulden. Kies bij twijfel voor beneficiaire aanvaarding.
Vraag: Hoe weet ik of iemand een testament had?
Antwoord: Via het Centraal Testamentenregister (CTR) kan de notaris dit opzoeken.
Hulp nodig bij een erfenis?
Erfrecht kan complex zijn, vooral bij conflicten tussen erfgenamen of onduidelijke testamenten. Onze juridische experts helpen u graag met advies over uw rechten en plichten.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.
- Website: www.arslan.nl
- Email: info@arslan.nl
- Gratis eerste consultatie