Boete bijstandsuitkering in Rotterdam: wat nu?

Wanneer krijgt u een boete bij de bijstand?

Als u een bijstandsuitkering ontvangt, heeft u een inlichtingenplicht. Dit betekent dat u de gemeente alle informatie moet geven die van invloed kan zijn op uw uitkering. Doet u dit niet of te laat, dan kan de gemeente u een boete opleggen.

De belangrijkste regels staan in de Participatiewet (voorheen Wet werk en bijstand). Bij schending van de inlichtingenplicht kan de gemeente:

• Te veel betaalde uitkering terugvorderen
• Een bestuurlijke boete opleggen
• Bij ernstige fraude: aangifte doen bij het Openbaar Ministerie

Wat moet u melden?

U moet de gemeente direct informeren over:

• Inkomsten: ook kleine bijverdiensten, giften, vergoedingen
• Vermogen: spaargeld, erfenissen, verkoop van bezittingen
• Woonsituatie: verhuizing, samenwonen, kostgangers
• Gezinssituatie: nieuwe partner, kind geboren, scheiding
• Werk: ook vrijwilligerswerk, stages, sollicitaties
• Studie: opleidingen, cursussen
• Verblijf buitenland: vakanties, familiebezoek
• Detentie: als u wordt vastgehouden

Hoe hoog is de boete?

De hoogte van de boete hangt af van de ernst van de overtreding en uw persoonlijke omstandigheden:

Basisberekening

De boete is in principe 50% van het benadelingsbedrag (het bedrag dat u te veel heeft ontvangen). Dit kan worden verhoogd of verlaagd.

Verminderde verwijtbaarheid

De boete kan lager worden bij:

• Verminderde verwijtbaarheid: 25% van het benadelingsbedrag
• Grove schuld: 75% van het benadelingsbedrag
• Opzet: 100% van het benadelingsbedrag

Maximale boete

De boete mag niet hoger zijn dan het wettelijk maximum voor een bestuurlijke boete. Ook moet de boete evenredig zijn aan uw financiële draagkracht.

Recidive

Bij herhaling binnen 5 jaar wordt de boete met 50% verhoogd.

Verschil tussen boete en terugvordering

Het is belangrijk om het verschil te begrijpen:

• Terugvordering: u moet de te veel ontvangen uitkering terugbetalen. Dit is geen straf, maar herstel van de situatie.
• Boete: dit is een straf bovenop de terugvordering vanwege het niet nakomen van uw inlichtingenplicht.

U kunt dus zowel een terugvordering als een boete krijgen. Samen kan dit een forse financiële last zijn.

Matiging van de boete

De gemeente moet bij het opleggen van de boete rekening houden met:

• Uw financiële draagkracht
• Persoonlijke omstandigheden (ziekte, psychische problemen)
• Of u zelf de fout heeft gemeld (vrijwillige melding)
• Dringende redenen om de boete te matigen of kwijt te schelden

Wat zijn dringende redenen?

Bij dringende redenen kan de gemeente afzien van de boete of deze verlagen. Voorbeelden:

• Ernstige financiële nood waardoor u niet kunt eten of wonen
• Ernstige psychische of lichamelijke ziekte
• Suïcidaliteit of andere crisissituaties

U moet zelf een beroep doen op dringende redenen en dit onderbouwen met bewijsstukken.

Bezwaar maken tegen de boete

Als u het niet eens bent met de boete, kunt u binnen 6 weken bezwaar maken. In uw bezwaarschrift kunt u aanvoeren:

• U heeft de inlichtingenplicht niet geschonden
• Het benadelingsbedrag klopt niet
• U treft geen of minder verwijt
• Er zijn dringende redenen om de boete te matigen
• De boete is niet evenredig aan uw draagkracht

Na bezwaar: beroep

Wordt uw bezwaar afgewezen? Dan kunt u in beroep bij de bestuursrechter. De rechter toetst of de gemeente de boete correct heeft opgelegd.

Strafrechtelijke vervolging bij fraude

Bij ernstige fraude (meestal vanaf €50.000) kan de gemeente aangifte doen. Het Openbaar Ministerie kan u dan strafrechtelijk vervolgen voor uitkeringsfraude. Dit kan leiden tot:

• Hogere geldboetes
• Taakstraf
• Gevangenisstraf (bij grote bedragen)
• Strafblad

Terugbetalen van boete en terugvordering

Als u de boete en terugvordering niet in één keer kunt betalen, kunt u een betalingsregeling aanvragen. De gemeente houdt rekening met uw beslagvrije voet: het deel van uw inkomen dat u nodig heeft voor eerste levensbehoeften.

Tips bij een boete

• Reageer altijd op brieven van de gemeente, ook als u het er niet mee eens bent
• Vraag om een gesprek om uw situatie uit te leggen
• Verzamel bewijsstukken die uw verhaal onderbouwen
• Vraag om matiging als u financiële problemen heeft
• Maak tijdig bezwaar (binnen 6 weken)
• Zoek hulp bij het Juridisch Loket of sociaal raadslieden

Voorkom problemen

De beste manier om boetes te voorkomen:

• Meld wijzigingen direct aan de gemeente
• Bij twijfel: altijd melden
• Bewaar kopieën van alle formulieren en meldingen
• Vraag een ontvangstbevestiging van uw meldingen

Hulp in Rotterdam

In Rotterdam wordt de bijstand uitgevoerd door Werk en Inkomen Rotterdam. Bij vragen over boetes kunt u terecht bij het Juridisch Loket Rotterdam of de wijkteams.

Conclusie

Een boete bij de bijstand kan fors zijn, zeker in combinatie met terugvordering. Het is belangrijk dat u uw inlichtingenplicht serieus neemt en wijzigingen direct meldt. Krijgt u toch een boete? Controleer of deze correct is berekend en maak tijdig bezwaar als u het er niet mee eens bent. Hulp van het Juridisch Loket of sociaal raadslieden kan u helpen om uw rechten te beschermen.